Bireysel emekliliğe çalışanların otomatik katılımını öngören ve 26 Kasım 2016 günü Resmi Gazete'de yayınlanan yasa hükümleri, dün (1 Ocak 2017) itibariyle yürürlüğe girdi.

4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda değişiklik öngören, 6740 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri, 01.01.2017 tarihi itibariyle yürürlüğe girdi.

Yasaya göre, 45 yaş altındaki T.C vatandaşı tüm çalışanlar, iş verenleri aracılığıyla zorunlu emeklilik planına dahil olacak.

Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre, kamu ve özel sektör çalışanlarından 45 yaş altı herkese BES, dün (1 Ocak) itibariyle zorunlu hale getirildi.  Fakat çalışan, cayma hakkını da kullanabiliyor.

1 - Yasa Kimleri Kapsıyor?

1 - Yasa Kimleri Kapsıyor?

Türk vatandaşı veya 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamında olup kırk beş yaşını doldurmamış olanlardan 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre çalışmaya başlayanlar.

2. BES’e otomatik katılım nasıl oluyor?

2. BES’e otomatik katılım nasıl oluyor?

İşveren öncelikle, Müsteşarlıkça uygun görülen bir emeklilik şirketiyle anlaşıyor. Emeklilik şirketi, 31 Mayıs 2016 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun hükümlerine göre düzenlediği bir emeklilik sözleşmesiyle, çalışanı emeklilik planına dahil ediyor; ve işveren de bunu çalışana tebliğ ediyor.

3. Maaşlarımızdan ne kadar kesilecek? Kim tarafından ve hangi zamana kadar aktarılacak?

3. Maaşlarımızdan ne kadar kesilecek? Kim tarafından ve hangi zamana kadar aktarılacak?

Çalışan katkı payı, çalışanın 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesi çerçevesinde belirlenen prime esas kazancının yüzde üçüne karşılık gelen tutar olacak. Bu oranı iki katına kadar artırmaya, yüzde bire kadar azaltmaya veya katkı payına maktu limit getirmeye Bakanlar Kurulu yetkili olacak. 

Bu tutar, en geç çalışanın ücretinin ödeme gününü takip eden iş günü, bu Kanun hükümleri uyarınca işveren tarafından emeklilik şirketine aktarılıcak. İşveren bu madde uyarınca katkı payını zamanında şirkete aktarmaz veya geç aktarırsa  birikiminde oluşan parasal kaybından sorumlu olacak. Çalışan, otomatik katılıma ilişkin emeklilik sözleşmesinde belirlenen tutardan daha yüksek bir tutarda kesinti yapılmasını işverenden talep edebilecek.

4. Sistemden çıkmak mümkün müdür; cayma hakkı var mı?

4. Sistemden çıkmak mümkün müdür; cayma hakkı var mı?

Çalışan, emeklilik planına dâhil olduğunun kendisine bildirildiği tarihi müteakip iki ay içinde sözleşmeden cayabilecek.  Cayma hakkını kullanmayan çalışan, Hazine Müsteşarlığınca belirlenen hâllerde katkı payı ödemesine ara verilmesini talep edebilecek.

5. Cayma hakkımı kullanırsam para iadesi alabiliyor muyum?

5. Cayma hakkımı kullanırsam para iadesi alabiliyor muyum?

Cayma hâlinde, ödenen katkı payları, varsa hesabında bulunan yatırım gelirleri ile birlikte on iş günü içinde çalışana iade edilecek. Ancak sistemden ilk 3 yıl içinde çıkılırsa, kesinlikle devlet katkısı alınamayacak. 

Emeklilik şirketi, cayma süresince ödenen katkı paylarının değer kaybetmemesini sağlayacak şekilde fon yönetiminden sorumlu olacak.

6. Bu sistemin normal BES’ten farkı ne? Zorunlu katılımda devletin sağladığı katkı nasıl değişiyor?

6. Bu sistemin normal BES’ten farkı ne? Zorunlu katılımda devletin sağladığı katkı nasıl değişiyor? Kaynak: Onedio

Bilindiği üzere, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren, kişiler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının yüzde 25'ine karşılık gelen tutarlar Devlet katkısı olarak hesaplanıyor. Burada bir değişiklik yok.

Zorunlu BES’te %25 devlet katkısı gene var; farklı olan şu: Çalışanın cayma hakkını kullanmaması halinde, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere, bin TL ilave devlet katkısı sağlanacak.

Emeklilik hakkının kullanılması halinde, hesabında bulunan birikimi en az 10 yıllık, yıllık gelir sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana, birikiminin yüzde 5'i karşılığı ek devlet katkısı ödemesi yapılacak.

7. Peki hangi şartlarda bu devlet katkısı alınabilir?

7. Peki hangi şartlarda bu devlet katkısı alınabilir? Kaynak: Onedio

3 ila 6 yıl arasında sistemden çıkanlar devlet katkısındaki birikimlerinin yüzde 15’ini, 6 ila 10 yıl arasında çıkanlar yüzde 35’ini, 10 yılı tamamlayanlar yüzde 60’ını alabilecek.

8. Mevcut bireysel emekliliği olanlar ne yapacak?

8. Mevcut bireysel emekliliği olanlar ne yapacak?

3 ila 6 yıl arasında sistemden çıkanlar devlet katkısındaki birikimlerinin yüzde 15’ini, 6 ila 10 yıl arasında çıkanlar yüzde 35’ini, 10 yılı tamamlayanlar yüzde 60’ını alabilecek.

9. Zorunlu BES’e geçtikten sonra iş yeri değiştirirsem ne olur?

9. Zorunlu BES’e geçtikten sonra iş yeri değiştirirsem ne olur?

Çalışanın işyerinin değişmesi halinde, yeni işyerinde bu madde kapsamında bir emeklilik planı var ise, çalışanın önceki birikimi ve sistemde kazandığı emekliliğe esas süresi, yeni işyerindeki emeklilik sözleşmesine aktarılır.

10. Peki Otomatik BES’e dahil olan bir kişi ne zaman emekli olabilir?

10. Peki Otomatik BES’e dahil olan bir kişi ne zaman emekli olabilir?

Normal bireysel emeklilik sistemindeki tüm şartlar, otomatik katılım için de geçerli

sayılıyor. Sistem içinde 10 yıl boyunca kalan bir kişi emekliliğe hak kazanıyor. Bu durumda kendi sistemindeki birikimlerini, getirilerini ve devletin yaptığı katkıları alabiliyor.

11. Sisteme bireysel olarak dahil olmak mümkün mü; emeklilik planımı kendim seçebilir miyim?

11. Sisteme bireysel olarak dahil olmak mümkün mü; emeklilik planımı kendim seçebilir miyim?

Hayır ve hayır. Kişi ancak çalıştığı işyeri tarafından sisteme dahil edilebilir. Ve işveren hangi emeklilik şirketiyle anlaşmışsa, onun emeklilik planı geçerli olur.

12. Bu esnada çalıştığım iş yeri iflas eder ya da kapanırsa ne olur?

12. Bu esnada çalıştığım iş yeri iflas eder ya da kapanırsa ne olur?

Çalışanların birikimleri emeklilik fonlarında ve devlet güvencesi altında. İşverenin çalışanlardan yaptığı kesintiyi kasasında tutma hakkı yok. Ayrıca işveren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca da denetlenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her bir ihlal için 100 TL idari para cezası uygulanır.

13. Ödediğim katkı payı dışında herhangi bir ekstra kesinti olacak mı?

13. Ödediğim katkı payı dışında herhangi bir ekstra kesinti olacak mı?

Bu işlemlerin tamamı, paranın tahsili ve takip sorumluluğu işverende olacak. Birikimler, işveren ile emeklilik şirketlerinin üzerine anlaştığı emeklilik fonlarında değerlendirilecek. Sunulan emeklilik planları kapsamında şirketlerce fon işletim gideri kesintisi dışında başka bir kesinti yapılmayacak.

14. Son olarak, bireysel emekliliğimin takibini nasıl yapabilirim?

14. Son olarak, bireysel emekliliğimin takibini nasıl yapabilirim?

Türkiye Sigorta Birliği açıklamasına göre, e-Devlet sisteminde, e-Hizmetler bölümündeki ‘Emeklilik Gözetim Merkezi’ sekmesinde "Bireysel Emeklilik Sistemi Devlet Katkısı Kullanım ve Limit Bilgileri Sorgulama" servisi başlatıldı. Temmuz 2016 sonunda kullanıma açılan servis aracılığıyla katılımcılar sistemdeki tüm sözleşmelerine ilişkin olarak; temel sözleşme bilgilerini, hesaplanan devlet katkısı tutarını ve ilgili yıl için kalan devlet katkısı limitini e-Devlet üzerinden takip edebilecek.

İlgili servise, "turkiye.gov.tr" adresinde yer alan e-Devlet Kapısı üzerinden; e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, TC kimlik kartı ve internet bankacılığı yöntemlerden herhangi biri kullanılarak erişim sağlanabiliyor.

BU İÇERİK, ONEDİO SİTESİ HABERİNDEN YARARLANILARAK HAZIRLANMIŞTIR.

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Bu içeriğimiz ile ilgili yorumlar