Marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlanması amaçlayan

Altısı geçici olmak üzere, toplam 199 maddeden oluşan Sınai Mülkiyet Kanunu Tasarısı, üç gün süren görüşmelerin ardından, 22.12.2016 tarihli Genel Kurul oturumunda kabul edilerek yasalaştı.

Sınai mülkiyet haklarına ilişkin Kanun Hükmünde Kararnamelerle yapılan düzenlemeler, TBMM Genel Kurulunda kabul edilen Sınai Mülkiyet Kanunu ile tek çatı altında toplanıyor.

6769 Sayılı Fikri Sınai Kanunu'nda Neler Var?

Kanunla, marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı modelile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretleteknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkısağlanması amaçlanıyor.

Türk Patent Enstitüsünün adı Türk Patent ve Marka Kurumu olarakdeğiştiriliyor. Kurumun kısa adı da "Türk Patent" olarak düzenleniyor.

Tescilli markaların piyasada daha etkin kullanımını sağlamak vekullanılması düşünülmeyen mal ve hizmetler için marka tescil talebindebulunulmasının önüne geçmek amacıyla yayıma itiraz eden taraftan kullanımailişkin bilgi ve belgeler sunulmasının talep edilmesini sağlayan düzenlemegetirilmesiyle, markaların kullanımının özendirilmesi hedefleniyor.

AB düzenlemesine paralel olarak yedi yıl sonra yürürlüğe girmeküzere, markalara idari iptal getiriliyor, marka tescil süreçleri kısaltılıyor.

Önceki marka sahibinin başvurunun tesciline açıkça muvafakatettiğini gösteren noter onaylı muvafakatnamenin Türk Patent ve Marka Kurumunasunulması halinde başvurunun reddedilemeyeceğine ilişkin düzenleme getiriliyor.

Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğerteşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması vemarka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasınısağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dahilsözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veyaambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilecek.

Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veyaönceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği vekapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tesciledilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafındanilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa, itiraz üzerinebaşvuru reddedilecek.

Kanunla sağlanan marka koruması, tescil yoluyla elde edilecek.Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine ait olacak ve markasahibinin, izinsiz olarak yapılması halinde bazı fiillerin önlenmesini talepetme hakkı olacak.

Tescilli bir markanın, basılı olarak veya elektronik ortamdasunulan sözlük, ansiklopedi ya da başka bir başvuru eserinde, tescilli olduğubelirtilmeden jenerik ad izlenimi verecek şekilde yayımlanması durumunda, markasahibinin talebine bağlı olarak yayımcı, elektronik ortamda sunulan eserlerdederhal, basılı eserlerde ise ilk baskısında markanın tescilli olduğunubelirtmek suretiyle yanlışlığı düzeltecek ya da markayı eserden kaldıracak.

Tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmadantescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafındanTürkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına 5 yıl kesintisiz araverilen markanın iptaline karar verilecek.

Marka sahibinin izni olmadan markanın aynı veya ayırtedilemeyecek kadar benzerinin ticari vekil ya da temsilci adına tescilininyapılması halinde, ticari vekil veya temsilcinin haklı bir sebebi yoksa markasahibi; mahkemeden, markasının kullanımının yasaklanmasını talep edebileceğigibi söz konusu tescilin kendisine devredilmesini de talep edebilecek.

Paris Sözleşmesi veya Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması'nataraf devletlerden birinin uyruğunda olan ya da bu devletlerden birininuyruğunda olmamakla beraber bunlardan birinde yerleşim yeri veya işler durumdaticari müessesesi bulunan gerçek ya da tüzel kişiler veya bunların halefleri,bu devletlerin herhangi birinde yetkili mercilere markanın tescili için usulüneuygun olarak yaptıkları başvuru tarihinden itibaren altı aylık süre içinde,Paris Sözleşmesi hükümleri kapsamında aynı marka ve aynı mal veya hizmetleriçin Türkiye'de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanacak.

Markaların Uluslararası Tescili Konusundaki Madrid Sözleşmesiile İlgili Protokol kapsamında yapılan bir uluslararası başvuru, Türk Patent veMarka Kurumuna doğrudan yapılan bir başvuruyla aynı sonuçları doğuracak.

Bültende yayımlanmış bir marka başvurusunun, tescil edilmemesigerektiğine ilişkin itirazlar ilgili kişiler tarafından marka başvurusununyayımından itibaren 2 ay içinde yapılacak.

Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10yıl olacak. Bu süre, 10'ar yıllık dönemler halinde yenilenecek.

Marka hakkı, tescil edildiği mal veya hizmetlerin bir kısmı yada tamamı için lisans sözleşmesine konu olabilecek.

Mahkeme tarafından ilgili maddeler uyarınca markanınhükümsüzlüğüne karar verilebilecek. Menfaati olanlar, cumhuriyet savcıları veyailgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemedenisteyebilecek. Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, markaya kanunlasağlanan koruma hiç doğmamış sayılacak.

Koruma süresinin dolması ve markanın süresi içindeyenilenmemesi; marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi durumunda da markahakkı sona erecek.

Marka sahibinin yetkisinde olan markayı kullanma hakkına,başkalarınca tecavüz edilmesini engellemek amacıyla marka hakkına tecavüzsayılan fiiller sıralanıyor.

Marka sahibinin izni olmadığı sürece marka kullanımı, markanınaynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak markanın taklitedilmesi marka hakkına tecavüz sayılacak.

Taklit markayı taşıyan ürünleri, bu durumu bildiği veya bilmesigerektiği halde satan, dağıtan, bir başka şekilde ticaret alanına çıkaran,ithal ve ihraç eden, ticari amaçla elde bulunduran veya bu ürüne dair sözleşmeyapmak için öneride bulunan kişiler de marka hakkına tecavüz etmiş olacak.

Marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler de kanunda yeralıyor.

Başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyletecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithalya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayankişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adli para cezası ilecezalandırılacak.

Marka koruması olduğunu belirten işareti mal veya ambalajüzerinden yetkisi olmadan kaldıran kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bingüne kadar adli para cezasına çarptırılacak.

Yetkisi olmadığı halde başkasına ait marka hakkı üzerindedevretmek, lisans veya rehin vermek suretiyle tasarrufta bulunan kişiye, 2yıldan 4 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Başkasının hak sahibi olduğu marka taklit edilerek üretilmişmalı, satışa arz eden veya satan kişi hakkında bu malı nereden temin ettiğinibildirmesi ve bu suretle üretenlerin ortaya çıkarılmasını ve üretilmiş mallarael konulmasını sağlaması halinde cezaya hükmolunmayacak.

Marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından oişletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini vekalitesini garanti etmeye yarayan işaret, garanti markası olacak.

Garanti markası, marka sahibinin veya marka sahibine iktisadenbağlı olan işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılamayacak.

Kanunda, "ortak marka", üretim veya ticaret ya dahizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işaret olarakadlandırılıyor. Ortak marka, gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğerişletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayacak.

Kanunda, coğrafi işaret hakkı, geleneksel ürün adı hakkıile birlikte düzenleniyor. Bu kapsamda, geleneksel ürün adının tescilyoluyla korunmasına ilişkin düzenleme getiriliyor.

Tasarım başvurularının bültende yayımlanma süresini 6 aydan 3aya düşürülecek. Türk Patent ve Marka Kurumu kararlarına itirazedilebilecek. Coğrafi işaretli ürünlerin denetimine ilişkin raporsunma 10 yıldan 1 yıla indirilecek.

Doğal ve beşeri unsurların bir araya gelmesi sonucu gıda, tarım,maden, el sanatları ürünleri ve sanayi ürünlerinden kanundaki şartlara uygunolanlar, tescil edilmesi şartıyla, coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı korumasındanyararlanacak.

Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımındankökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş ürünü gösterenişaret, coğrafi işaret olarak adlandırılacak.

Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya istisnaidurumlarda ülkeden kaynaklanan, tüm veya esas özelliklerini bu coğrafi alanaözgü doğal ve beşeri unsurlardan alan, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerintümü bu coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşen ürünleri tanımlayan adlarmenşe adı olacak.

Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya ülkedenkaynaklanan, belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından bucoğrafi alan ile özdeşleşen, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en azbiri belirlenmiş coğrafi alanın sınırları içinde yapılan ürünleri tanımlayanadlar mahreç işareti sayılacak.

Coğrafi bir yer adı içermese dahi şartları taşıyan bir ürünübelirtmek için geleneksel olarak kullanılan, günlük dilde yerleşmiş ve coğrafibir yer adı içermeyen adlar da menşe adı veya mahreç işareti olabilecek.

Menşe adı veya mahreç işareti kapsamına girmeyen, ilgilipiyasada bir ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az 30 yıl süreylekullanıldığı kanıtlanan adlar, geleneksel üretim veya işleme yöntemi yahutgeleneksel bileşimden kaynaklanması veya geleneksel hammadde veya malzemedenüretilmiş olması halinde, geleneksel ürün adı olarak tanımlanacak.

Meşe adı, mahreç işareti ve geleneksek ürün kapsamına girmeyenadlar, ürünlerin öz adı olmuş adlar, ürünün gerçek kaynağı konusunda halkıyanıltabilecek olan bitki tür ve çeşitleri, hayvan ırkları veya benzeri adlar,kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı adlar, şartları taşıyan kişilertarafından başvurusu yapılmasına rağmen kendi ülkesinde korunmayan, korumasısona eren veya kullanılmayan adlar, tescilli veya başvurusu yapılmış bircoğrafi işaret ile tamamen veya kısmen eş sesli olan ve tüketiciyiyanıltabilecek adlar coğrafi işaret olarak tescil edilemeyecek.

Üretici grupları, ürün veya ürünün kaynaklandığı coğrafi alanlailgili kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslekkuruluşları, ürünle ilgili olarak kamu yararına çalışan veya üyelerininekonomik çıkarlarını korumaya yetkili dernekler, vakıflar ve kooperatifler,ürünün tek bir üreticisi varsa, bu durumu ispat etmesi şartıyla ilgili üretici,coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı tescil başvurusunda bulunabilecek.

Yabancı ülke kaynaklı coğrafi işaret veya geleneksel ürün adıbaşvurusu Türkiye'de korunan coğrafi işaret veya geleneksel ürün adı ile aynıise inceleme, bölgesel ve geleneksel kullanım ile benzer adların tüketicitarafından birbiriyle karıştırılması riski göz önüne alınarak yapılacak.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan Sınai MülkiyetKanunu Tasarısı'na göre, tescil edilen coğrafi işaretin veya geleneksel ürünadının kullanım hakkına sahip kişiler, bunları, amblem ile birlikte ürün veyaambalajı üzerinde kullanacak.

Buna göre, bültende yayımlandığı tarihten itibaren 3 ayiçinde itiraz yapılmamış, yapılan itirazlar nihai olarak reddedilmiş veyaitirazların değerlendirilmesi sonucunda değişikliğe uğramış başvuru, bildirimtarihinden itibaren 2 ay içinde tescil edilecek.

 Tescil edilen coğrafi işaretin veya geleneksel ürünadının, tescile konu özelliklerinde değişiklik olması halinde değişiklik talebi,ücretinin ödenmesi şartıyla menfaati bulunanlar tarafından yapılabilecek.

Tescilli coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adları, sicildebelirtilen şartlara uygun olan ürünlerin üretimi veya pazarlamasında faaliyetgösterenler tarafından kullanılacak. Bu kişiler, tescil ettirene, coğrafiişaret ve geleneksel ürün adına yönelik üretim ve pazarlama faaliyetigösterdiklerine dair bildirimde bulunacak.

 Tescil edilmiş coğrafi işaretin veya geleneksel ürünadının kullanım hakkına sahip olan kişiler, bunları, amblem ile birlikteürün veya ambalajı üzerinde kullanacak. Coğrafi işaretler bakımından ambleminkullanılması zorunlu olacak.

 Tescilli bir markanın sahip olduğu itibar, ün ve kullanımsüresi de göz önünde bulundurularak bu marka ile aynı veya benzer olmasısebebiyle markanın varlığına zarar verici veya gerçek kaynağı konusundayanıltıcı olacak nitelikteki adların coğrafi işaret veya geleneksel ürün adıolarak tesciline, önceki tarihli hak sahibinin itirazı üzerine izinverilmeyecek.

Coğrafi işaretin veya geleneksel ürün adının hükümsüzlüğü,menfaati olanlarca mahkemeden istenebilecek.

Düzenlemede öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri vesınai haklar hukuk ve ceza mahkemeleri olacak.

Türk Patent ve Marka Kurumunun aldığı kararlara karşı açılacakdavalarda ve kurum kararlarından zarar gören üçüncü kişilerin kurum aleyhineaçacakları davalarda görevli ve yetkili mahkeme, Ankara Fikri ve Sınai HaklarHukuk Mahkemesi olacak.

Sınai mülkiyet hakkı veya geleneksel ürün adından doğan özelhukuka ilişkin taleplerde, Borçlar Kanunu'nun zaman aşımına ilişkin hükümleriuygulanacak.

Marka, patent veya tasarım hakkı sahibi, kendi hakkından dahaönceki rüçhan veya başvuru tarihine sahip hak kişilerin açtığı tecavüzdavasında, sahip olduğu sınai mülkiyet hakkını savunma gerekçesi olarak ilerisüremeyecek.

Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa inhisari lisansa sahip olankişi, üçüncü bir kişi tarafından sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesidurumunda, hak sahibinin kanun uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabilecek.

İnhisari olmayan lisans alan, sınai mülkiyet hakkına tecavüzdolayısıyla dava açma hakkı sözleşmede açıkça sınırlandırılmamışsa yapacağıbildirimle, gereken davayı açmasını hak sahibinden isteyecek.

Hak sahibinin, bu talebi kabul etmemesi veya bildirim tarihindenitibaren 3 ay içinde talep edilen davayı açmaması halinde, lisans alan, yaptığıbildirimi de ekleyerek, kendi adına ve kendi menfaatlerinin gerektirdiği ölçüdedava açabilecek. Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesinin varlığı halinde vesöz konusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesinimahkemeden talep edebilecek.

Mahkemenin tedbir kararı verdiği hallerde talepte bulunan lisanssahibi dava açmaya da yetkili olacak. Kanun uyarınca dava açma hakkı olankişiler, dava konusu kullanımın, ülke içinde kendi sınai mülkiyet haklarınatecavüz teşkil edecek şekilde gerçekleşmekte olduğunu veya gerçekleşmesi içinciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek şartıyla, verilecek hükmünetkinliğini temin etmek üzere, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemedenisteyebilecek.

Gerçek veya tüzel kişiler ile bu kişiler tarafındanyetkilendirilmiş sicile kayıtlı marka veya patent vekilleri Türk Patent veMarka Kurumu nezdinde işlem yapabilecek. Tüzel kişiler, yetkili organlarıtarafından tayin edilen gerçek kişi veya kişilerce temsil edilecek. Yerleşimyeri yurt dışında bulunan kişiler ancak marka veya patent vekilleri tarafındantemsil edilecek.

Sınai mülkiyet hakkının verilmesi veya tescili ile ilgiliişlemler için ödenmesi gereken ücretlerin ödendiğine ilişkin bilgi, süresiiçinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulmazsa sınai mülkiyet hakkı başvurusugeri çekilecek.

Kurul kararlarının iptali veya hükümsüzlük istemli davalardaverilen kararlar kesinleşmedikçe icra edilemeyecek.

Kanunda yer alan suçlar sebebiyle el konulan veya muhafazaaltına alınan suça konu eşya, zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüdekayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı ya da muhafazasının ciddi külfet oluşturmasıhalinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, soruşturma aşamasındaCumhuriyet savcısının talebi üzerine hakim, kovuşturma aşamasında hükümden öncemahkeme tarafından imhasına karar verilecek.

Türk Patent ve Marka Kurumunun merkez teşkilatı için toplam 278kadro ihdas edilecek.

Kanunun yayım tarihinden önce enstitüye yapılmış olan ulusal veuluslararası marka ve tasarım başvuruları ile coğrafi işaret başvuruları,başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılacak.

Kanunun yayım tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvurularıve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuathükümlerine göre sonuçlandırılacak.

Patent hakkı, koruma süresinin dolması, patent sahibinin patenthakkından vazgeçmesi veya yıllık ücretlerin öngörülen sürelerde ödenmemesihalinde sona erecek.

Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre, zorunlu lisansın devri, işletmeile veya işletmenin lisansın değerlendirildiği kısmı ile devredilmesiylegeçerli olabilecek. Zorunlu lisansın, patent konularının bağımlılığıgerekçesiyle verilmesi halinde ise lisans, bağımlı patentle beraberdevredilecek.

Lisans alan veya patent sahibi, zorunlu lisans verilmesindensonra ortaya çıkan ve değişikliği haklı kılan olaylara dayanarak, mahkemeden,zorunlu lisans bedelinde veya şartlarında değişiklik yapılmasını talepedebilecek.

Lisans alan, zorunlu lisanstan doğan yükümlülüklerini ciddişekilde ihlal ettiği veya sürekli olarak yerine getirmediği takdirde mahkeme,patent sahibinin talebi üzerine, tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla lisansıiptal edebilecek.

Zorunlu lisansın verilmesine neden olan şartların sona ermesi vetekrarlanma ihtimalinin ortadan kalkması halinde, talep üzerine mahkeme zorunlulisansı iptal kararı verebilecek.

Mahkeme, Türk Patent ve Marka Kurumunun nihai kararından sonra,patent konusu, patent verilebilirlik şartlarını taşımıyorsa, başvurunun ilkhalinin kapsamını aşıyorsa, buluş yeteri kadar açıklanmamışsa, patent sahibininpatent isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa, patentin hükümsüzkılınmasına karar verebilecek.

Patent sahibinin, patent isteme hakkına sahip olmadığıhakkındaki iddiayı ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından ilerisürülebilecek.

Patentin hükümsüzlüğü davası, patentin koruma süresince veyahakkın sona ermesini izleyen 5 yıl içinde, sicile patent sahibi olarak kayıtlıkişiye karşı açılabilecek. Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgilikamu kurum ve kuruluşları patentin hükümsüzlüğünü isteyebilecek.

Patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararınsonuçları geçmişe dönük olarak etkili olacak, patent veya patent başvurusunasağlanan koruma hiç doğmamış sayılacak.

Kesinleşmiş kararla hükümsüz kılınan patent, Enstitü tarafındansicilden terkin edilecek.

Patent hakkı, koruma süresinin dolması, patent sahibinin patenthakkından vazgeçmesi veya yılık ücretlerin öngörülen sürelerde ödenmemesihalinde sona erecek. Hakkı sona eren patentin konusu, kamuya ait olacak.

Patent sahibi, patentin tamamından veya bir ya da birden çokpatent isteminden vazgeçebilecek.

Sicile kayıtlı hak ve lisans sahiplerinin izni olmadıkça,patentten vazgeçilemeyecek. Patent üzerinde, üçüncü kişi tarafından haksahipliği iddia edilmiş ve bu hususta alınan tedbir kararı sicilekaydedilmişse, bu kişinin izni olmadıkça patentten vazgeçilmesi mümkünolmayacak.

Kanunda, patent veya faydalı model hakkına tecavüz fiillerişöyle sıralandı:

"Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluşkonusu ürünü, kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.

Kısmen veya tamamen taklitle meydana getirildiğini bildiği ya dabilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak,dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, bu amaçlar için ithaletmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak,bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmakveya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiğihalde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak,dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar içinithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiylekullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalılisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya buhakları üçüncü kişilere devretmek."

Patent konusunun, bir ürün veya maddenin elde edilmesine ilişkinbir usul olması halinde mahkeme, aynı ürün veya maddeyi elde etme usulününpatent konusu usulden farklı olduğunu ispat etmesini davalıdan isteyebilecek.

Patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, başvurununyayımlandığı tarihten itibaren buluşa vaki tecavüzlerden dolayı davaaçabilecek. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş isebaşvurunun yayınlanmış olmasına bakılmayacak. Mahkeme, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna karar verirse, yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabuledilecek.

Yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı modelverilerek korunacak.

Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkısağlamayan teknik özellikler dikkate alınmayacak.

Teknolojinin her alanındaki buluşlara yeni olması, buluşbasamağı içermesi ve sanayiye uygulanabilir olması şartıyla patent verilecek.

Keşifler, bilimsel teoriler ve matematiksel yöntemler; zihnifaaliyetler, iş faaliyetleri veya oyunlara ilişkin plan, kural ve yöntemler;bilgisayar programları; estetik niteliği bulunan mahsuller, edebiyat ve sanateserleri ile bilim eserleri; bilginin sunumu buluş niteliğinde sayılmayacak.Patent başvurusu veya patentin bu konu veya faaliyetlerle ilgili olmasıhalinde, sadece bu konu veya faaliyetlerin kendisi patentlenebilirliğin dışındakalacak.

Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı buluşlar; mikrobiyolojikişlemler veya bu işlemler sonucu elde edilen ürünler hariç, bitki çeşitleriveya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik biyolojik işlemler;insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemlerdahil tüm tedavi yöntemleri; oluşumunun ve gelişiminin çeşitli aşamalarındainsan bedeni ve bir gen dizisi veya kısmi gen dizisi de dahil olmak üzere insanbedeninin öğelerinden birinin sadece keşfi; insan klonlama işlemleri, insaneşey hattının genetik kimliğini değiştirme işlemleri, insan embriyosunun sınaiya da ticari amaçlarla kullanılması, insan ya da hayvanlara önemli bir tıbbifayda sağlamaksızın hayvanlara acı çektirebilecek genetik kimlik değiştirmeişlemleri ve bu işlemler sonucu elde edilen hayvanlar patent verilerekkorunmayacak.

Patent veya faydalı model başvurusu, tek bir buluşu veya tek birgenel buluş fikrini oluşturacak şekilde bir araya gelmiş buluşlar grubunuiçerecek. Buna uygun olmayan başvurular, başvuru sahibinin talebi veya TürkPatent ve Marka Kurumunun bildirimi üzerine bölünmüş başvurulara ayrılacak.

Başvurunun şekli şartlara uygunluk bakımından eksikliğininolmadığı anlaşılır veya eksiklikler süresi içinde giderilirse araştırma raporudüzenlenecek. Başvuru sahibi başvuruyla birlikte veya bildirime gerekolmaksızın başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde ücretini ödemek kaydıylaaraştırma talebinde bulunacak. Aksi takdirde başvuru geri çekilmiş sayılacak.

Başvuru veya varsa rüçhan tarihinden itibaren 18 aylık sürenindolması veya bu süre dolmadan başvuru sahibinin erken yayım talebi üzerinepatent veya faydalı model başvurusu bültende yayımlanacak. 18 aylık süredolmadan önce patent verilmesi kararlaştırılırsa patent başvurusu ve patentbirlikte yayımlanacak.

Buluşun ya da başvurunun düzenlemeye uygun olmadığınınanlaşılması halinde görüş sunması veya değişiklik yapması için başvuru sahibine3 ay süre verilecek. İnceleme raporunda başvuru ve buna ilişkin buluşundüzenlemeye uygun olduğunun belirtilmesi halinde patentin verilmesine kararverilecek.

Üçüncü kişiler, patentin verilmesi kararının yayımlanmasındanitibaren 6 ay içinde patente itiraz edebilecek.

Türk Patent ve Marka Kurumu, Yeniden İnceleme ve DeğerlendirmeDairesi bünyesinde bulunan kurul patentin veya değiştirilmiş halinin uygunolduğu görüşündeyse patentin ya da varsa değiştirilmiş halinin devamına, uygunolmadığı görüşündeyse patentin hükümsüzlüğüne karar verecek.

Başvuru tarihinden başlamak üzere patentin koruma süresi 20 yıl,faydalı modelin koruma süresi 10 yıl olacak. Bu süreler uzatılamayacak.

Yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde, patent hakkı bu ücretinvade tarihi itibarıyla sona erecek. Patent hakkının sona erdiğine ilişkinbildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde telafi ücretinin ödenmesi halindepatent hakkı, ücretin ödendiği tarih itibarıyla yeniden geçerlilik kazanacak.

Faydalı modelin verilmesi, geçerliliği ve yararlılığı konusundaTürk Patent ve Marka Kurumu tarafından garanti verildiği şeklinde yorumlanamayacak,kurumun sorumluluğunu doğurmayacak.

Aynı kişiye veya halefine, aynı buluş konusunda, aynı korumakapsamıyla, birbirinden bağımsız olarak birden fazla patent veya faydalı modelya da bu belgelerin her ikisi verilmeyecek.

Patent başvurusu sahibi, işlemleri devam eden başvurusununfaydalı model başvurusuna dönüştürülmesini talep edebilecek. Böyle bir talepyapılması halinde kurum, bildirim tarihinden itibaren 1 ay içinde gereklibelgeleri vermesi ve araştırma ücretini de ödeyerek araştırma talebinde bulunmasıgerektiğini başvuru sahibine bildirecek.

Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine aitolup, bu hakkın başkalarına devri mümkün olacak.

Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişsepatent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa bu kişilerintamamına ait olacak. Aynı buluş, birbirinden bağımsız olarak birden çok kişitarafından gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı, önceki tarihli başvurununyayınlanmış olması şartıyla daha önce başvuru yapana ait olacak.

Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine aitolacak, bu hak başkalarına devredilebilecek. Buluş birden çok kişi tarafındanbirlikte gerçekleştirilmişse patent isteme hakkı bu kişilerin tamamına aitolacak.

Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre, dava açan hak sahibi, davasonucunda verilecek kararın lehine kesinleşmesi halinde, kararın kesinleşmetarihinden itibaren 3 ay içinde patent başvurusunun kendi başvurusu olarakkabul edilmesini isteyebilecek. Hak sahibi, 3 ay içinde talepte bulunmazsa davakonusu başvuru geri çekilecek.

Buluşu, başvuru sahibiyle birlikte gerçekleştirdiğini önesürerek, kısmi bir hakkı bulunduğunu iddia eden kişi de ortak hak sahipliğitanınması talebiyle dava açabilecek. Patent, gerçek hak sahibinden başkasınaverilmişse gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden kişi, patentin kendisinedevredilmesini mahkemeden talep edebilecek.

Patent başvurusu veya patent birden çok kişiye aitse haküzerindeki ortaklık, taraflar arasındaki anlaşmaya göre, böyle bir anlaşmayoksa ilgili kanundaki paylı mülkiyete ilişkin hükümlere göre belirlenecek.

Her hak sahibi diğerlerinden bağımsız olarak, kendisine düşenpay üzerinde serbestçe tasarrufta bulunacak, diğer hak sahiplerine bildirimdebulunduktan sonra buluşu kullanabilecek, alınan patentin sağladığı haklarınherhangi bir şekilde tecavüze uğraması halinde üçüncü kişilere karşı hukukdavası açabilecek.

Çalışanın, bir işletme veya kamu idaresinde yükümlü olduğufaaliyeti gereği gerçekleştirdiği ya da büyük ölçüde işletme veya kamuidaresinin deneyim ve çalışmalarına dayanarak iş ilişkisi sırasında yaptığıbuluş, hizmet buluşu sayılacak, bunun dışında kalan buluş serbest buluş olarakkabul edilecek.

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara buluşları için ödenecekbedel, buluştan elde edilen gelirin üçte birinden az olamayacak. Ancak buluşkonusunun kamu kurum veya kuruluşu tarafından kullanılması halinde ödenecekbedel, bedelin ödendiği ay için çalışana ödenen net ücretin 10 katından fazlaolamayacak.

Çalışan, hizmet buluşu yaptığında bu buluşunu yazılı olarak vegeciktirmeksizin işverene bildirecek. Çalışan, teknik problemi, çözümünü vehizmet buluşunu nasıl gerçekleştirdiğini bildiriminde açıklayacak, buluşun dahaiyi açıklanması bakımından resmini de işverene verecek. Çalışan, hizmetbuluşunu serbest buluş niteliği kazanmadığı sürece gizli tutacak.

İşveren, hizmet buluşuyla ilgili hak talep edebilecek. İşverenbu talebi, çalışanın bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 4 ayiçinde yazılı olarak çalışana bildirecek. Çalışana böyle bir bildiriminsüresinde yapılmaması veya hak talebinde bulunulmadığına dair bildirimyapılması halinde, hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanacak.

İşveren hizmet buluşu üzerinde kısmi hak talep ederse, işvereninbuluşu kullanması halinde, çalışan makul bir bedelin kendisine ödenmesiniisteyebilecek.

İşveren, kendisine bildirimi yapılan hizmet buluşu için tam haktalebinde bulunmuşsa, patent verilmesi amacıyla ilk başvuruyu Türk Patent veMarka Kurumu yapmakla yükümlü olacak. Ancak işveren, işletme menfaatlerigerektiriyorsa patent başvurusu yapmaktan kaçınabilecek.

Hizmet buluşu serbest buluş niteliği kazanmışsa, çalışan bizzatbaşvuru yapma hakkına sahip olacak. İşveren, hizmet buluşu için tam haktalebinde bulunmuşsa, söz konusu buluşun yabancı bir ülkede de korunması içinbaşvuruda bulunabilecek. İşveren, çalışanın talebi üzerine, patent almakistemediği yabancı ülkeler için buluşu serbest bırakmak ve bu ülkelerdeçalışana patent almak için talepte bulunma imkanını sağlayacak.

İşverenler, düzenlemenin, buluşlarına ilişkin hükümlerine aykırıolacak şekilde çalışanların aleyhine düzenleme ve uygulama yapamayacak.

Çalışan, patent alınabilmesi için gerekli bilgileri işverenevermek ve gerekli yardımı yapmakla, işveren de hizmet buluşuna patent verilmesiiçin yaptığı başvuru ve eklerinin suretlerini çalışana vermek ve çalışanıntalebi üzerine başvuru işlemleri sırasındaki gelişmeleri ona bildirmekleyükümlü olacak.

Çalışan, iş sözleşmesi ilişkisi içindeyken serbest bir buluşyaptığı takdirde, durumu geciktirmeden işverene bildirecek. Çalışanın,işverenin iflas etmesi, iflas idaresinin de buluşu işletmeden ayrı olarakdevretmek istemesi halinde buluşa ilişkin olarak ön alım hakkı olacak.

Yükseköğretim kurumları, Milli Savunma ve İçişleribakanlıklarına bağlı yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimselçalışmalar veya araştırmalar sonucunda gerçekleştirilen buluşlar için,çalışanların buluşlarına ilişkin hükümler uygulanacak.

Yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veyaaraştırmalar sonucunda bir buluş gerçekleştiğinde buluşu yapan, buluşunu yazılıolarak ve geciktirmeksizin yükseköğretim kurumuna bildirecek, patent başvurusuyapılmışsa da buna dair bildirim yapılacak. Yükseköğretim kurumu, buluşüzerinde hak sahipliği talebinde bulunması durumunda, patent başvurusu yapmaklayükümlü olacak, aksi takdirde buluş, serbest buluş niteliği kazanacak.

Yükseköğretim kurumu, kusuru nedeniyle başvuru işlemlerinin veyapatent hakkının sona ermesine sebep olursa buluşu yapanın uğradığı zararıtazmin edecek.

Proje desteğinden yararlanan kişi, buluşa ilişkin olarak haksahipliği talebinde bulunması durumunda, buluş için patent başvurusu yapacak.Kamu kurum veya kuruluşu, proje desteğinden yararlanan kişiden düzenliaralıklarla bilgi isteyebilecek.

Patent başvurusu sahibi, patent konusu buluşu mükemmelleştirenveya geliştiren, asıl patentin konusu ile bütünlük içinde bulunan buluşlarınkorunması için, işlemleri devam eden asıl patent başvurusuna ek patentbaşvurusunda bulunabilecek. Asıl patent başvurusuna patent verilmesi kararındanönce, ek patent başvurusu için patent verilemeyecek.

Türk Patent ve Marka Kurumu, başvuru konusu buluşun milligüvenlik açısından önem taşıdığı kanısına varırsa, başvurunun bir suretinigörüş almak üzere Milli Savunma Bakanlığına iletecek ve durumu başvuru sahibinebildirecek.

Bakanlık, başvuru işlemlerinin gizli yürütülmesine karar verirse3 ay içinde kararını Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirecek. Patent başvurususahibi, gizli patent başvuru konusu buluşu yetkisi olmayan kişilere açıklayamayacak.Patent başvurusu sahibinin talebi üzerine, buluşun kısmen veya tamamenkullanılmasına, Milli Savunma Bakanlığınca izin verilebilecek.

Patent başvurusu sahibi, patent başvurusunun gizli tutulduğusüre için devletten tazminat isteyebilecek.

Sınai mülkiyet hakkı devredilebilecek, miras yolu ile intikaledebilecek, lisans konusu olabilecek, rehin verilebilecek, teminat olarakgösterilebilecek, haczedilebilecek veya diğer hukuki işlemlere konu olabilecek.

Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı hakkı, lisans, devir,intikal, haciz ve benzeri hukuki işlemlere konu olamayacak, teminat olarakgösterilemeyecek.

Sınai mülkiyet hakkının birden fazla sahibi olması durumundasahiplerden birinin kendisine düşen payı tamamen veya kısmen üçüncü kişiyesatması halinde, diğer paydaşların önalım hakkı olacak.

 Sınai mülkiyet hakkına tecavüz sayılan fiileriişleyenler, hak sahibinin zararını karşılayacak.

Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilmesi durumunda, hakka konuürün veya hizmetlerin, tecavüz eden tarafından kötü şekilde kullanılması veyaüretilmesi, bu şekilde üretilen ürünlerin temin edilmesi yahut uygun olmayanbir tarzda piyasaya sürütmesi sonucunda sınai mülkiyet hakkının itibarı zararauğrarsa, bu nedenle ayrıca tazminat istenebilecek.

Sınai mülkiyet hakkı sahibi, hakkına tecavüz eden tarafındanpiyasaya sürülmüş ürünleri kişisel ihtiyaçları ölçüsünde elinde bulunduran veyakullanan kişilere karşı, kanunda yer alan hukuk davalarını açamayacak veya cezadavası açılması için şikayette bulunamayacak.

Sınai mülkiyet hakkı sahibi, sebep olduğu zarardan dolayıkendisine tazminat ödeyen kişi tarafından, sınai mülkiyet hakkı sahibinin elkoymaması nedeniyle piyasaya sürülmüş ürünleri ticari amaçla kullanan kişilerekarşı da dava açamayacak.

Menfaati olan herkes, Türkiye'de giriştiği veya girişeceğiticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiiligirişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, haksahibinden görüşlerini bildirmesini talep edecek.

 Tasarım, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmasışartıyla kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacak.

Türk Patent ve Marka Kurumu tasarım veya ürün tanımına uymayan,kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı, korumadan yararlanamayacak gerçek veyatüzel kişilerce yapılan, dini, tarihi ve kültürel değerler bakımındanhalka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği işaretlerin,armaların, nişanların veya adlandırmaların uygunsuz kullanımını içeren, yeniolmadığı tespit edilen tasarım tescil taleplerini reddedecek.

Kesinleşen ve reddedilmemiş başvuru, tescilli tasarım olaraksicile kaydedilecek ve bültende yayımlanacak.

Başvuru sahibi, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden başlamaküzere 30 ay süreyle yayım erteleme talebinde bulunabilecek.

Başvuru sahipleri, Türk Patent ve Marka Kurumunun başvuruyureddetme kararına karşı, bildirim tarihinden itibaren 2 ay içindegerekçeli ve yazılı olarak itiraz edebilecek.

Üçüncü kişiler tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren 3 ayiçinde ücretini ödeyerek, "tasarım" ve "ürün" tanımlarınauygun olmadığı,"yenilik ve ayırt edicilik" ile "kamuyasunma" şartlarını taşımadığı, koruma kapsamı dışında olduğu ve korumadanyararlanamayacak kişilerce başvuru yapıldığı, başvurunun kötü niyetli olduğu vebir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği gerekçelerini ilerisürerek tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edebilecek.

Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren5 yıl olacak. Bu süre 5'er yıllık dönemler halinde yenilenerek 25 yıla kadaruzatılabilecek.

Tescilsiz tasarımlar, koruma talep edilen tasarımın kamuya ilksunulduğu tarihten itibaren 3 yıl koruma süresine sahip olacak.

Tasarım hakkı, lisans sözleşmesine konu olabilecek. Lisans,inhisarı lisans veya inhisarı olmayan lisans şeklinde verilebilecek.Sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa lisans, inhisarı olmayacak. Bu şekildekisözleşmelerde, lisans veren tasarımı kendi kullanabileceği gibi üçüncü kişilerede başka lisanslar verebilecek. İnhisarı lisans sözleşmelerinde ise lisansveren başkasına lisans veremeyecek ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça kendiside tasarımı kullanamayacak.

Çalışanların bir işletmede yükümlü olduğu faaliyeti gereğigerçekleştirdiği ya da büyük ölçüde işletmenin deneyim ve çalışmalarınadayanarak iş ilişkisi sırasında yaptığı tasarımların hak sahibi, işverenolacak.

Öğrenciler ve ücretsiz olarak belirli bir süreye bağlıolmaksızın hizmet gören stajyerlerin tasarımlarıyla öğretim elemanlarınınbilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda gerçekleştirdiği tasarımların haksahibi ise üniversiteler olacak.

Hizmet ilişkisi dışında kalan iş görme sözleşmeleri çerçevesindeyapılan tasarımlarda hak sahibi, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleriçerçevesinde belirlenecek.

Çalışanın, yaptığı tasarımın önemi dikkate alınarak tespitedilecek bir bedel isteme hakkı olacak. Taraflar anlaşamazsa bu bedel mahkemetarafından tespit edilecek.

Öğretim elemanlarınca gerçekleştirilen tasarımlardan elde edilen gelirinyükseköğretim kurumu ve tasarımcı arasındaki paylaşımı tasarımcıya gelirin enaz yarısı verilecek şekilde belirlenecek.

Başvuru tarihinden başlamak üzere patentin koruma süresi 20 yıl,faydalı modelin koruma süresi 10 yıl olacak. Bu süreler uzatılamayacak.

Yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde, patent hakkı bu ücretin vadetarihi itibarıyla sona erecek. Patent hakkının sona erdiğine ilişkin bildirimtarihinden itibaren 2 ay içinde telafi ücretinin ödenmesi halinde patent hakkı,ücretin ödendiği tarih itibarıyla yeniden geçerlilik kazanacak.

Patentin yeniden geçerlilik kazanması, patent hakkının sona ermesi sonucunda hak kazanmış üçüncü kişilerin kazanılmış haklarını etkilemeyecek. Üçüncü kişilerin hakları ve bunların kapsamı, mahkeme tarafından belirlenecek.

6769 SAYILI KANUNUN TAM METNİ

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Disqus Yorumları