Jump to content

Search the Community

Showing results for tags 'i̇dare hukuku vize'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Categories

  • Records
  • Lozan Antlaşması
  • Hastane Enfeksiyonlarının Hukuki Yansımaları
  • Darbeye Teşebbüs Suçu
  • Kubilay Olayı
  • Milli Nizam Partisi Dosyası

Forums

  • hukuk lobisi
    • Hukuki Gelişmeler
  • Hukuk Eğitimi's Hukuk Fakülteleri Bilgi Paylaşım Alanı
  • Hukuk Deposu's Hukuk Sözlükleri
  • Ankahukuk Arşiv's Arşiv Haberler
  • Ankahukuk Arşiv's Blog Yazıları

Blogs

  • Hukuk Dünyası's Ceza Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Avukatlık Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Ceza Usul Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Gayrimenkul Hukuku
  • Hukuk Dünyası's İdare Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Aile Hukuku
  • Hukuk Dünyası's İcra - İflas Hukuku
  • Hukuk Dünyası's İş Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Kira Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Medeni Usul Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Sigorta Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Sosyal Güvenlik Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Ticaret Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Tüketici Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Diğer Hukuk Dalları
  • Hukuk Dünyası's Borçlar Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Anayasa / Kamu Hukuku
  • Hukuk Dünyası's Miras Hukuku
  • AnkaBlog's Sosyoloji
  • AnkaBlog's Tarih
  • AnkaBlog's Fotoğraf
  • AnkaBlog's Politika
  • AnkaBlog's Bilim
  • AnkaBlog's Sinema
  • AnkaBlog's Felsefe
  • AnkaBlog's Radyo Tiyatrosu
  • AnkaBlog's Belgesel
  • AnkaBlog's Edebiyat
  • AnkaBlog's Kültür
  • AnkaBlog's Magazin
  • AnkaBlog's Müzik
  • AnkaBlog's Psikoloji
  • Hukuk Eğitimi's Hukuk Eğitimi Dökümanları
  • Hukuk Eğitimi's Hakimlik-Savcılık Sınavları
  • Hukukçular Lokali's Yazıyorum
  • Hukuk Deposu's E-Makaleler

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


Hukuk Fakültesi Mezunu musunuz? / Öğrencisi misiniz?


Cinsiyet


About Me


Meslek


Mezun Olduğunuz / Okuduğunuz Hukuk Fakültesi

Found 3 results

  1. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku 2/B Sınıfı 2019-2020 Öğretim Yılı Vize Sınavı Soru ve Cevapları ANKARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İDARE HUKUKU VİZE SINAVI (2/B) CEVAP ANAHTARI 14.01.2020 Adı ve Soyadı: Öğrenci Numarası: Sınav Yönergesi: 1) Sınav süresi 75 dakikadır. 2) Yalnızca Anayasa metni kullanılabilir. 3) Olaylara ilişkin soruların (I) gerekçeli olarak yanıtlanması zorunlu olup; gerekçesiz yanıtlar değerlendirmeye alınmayacaktır. 4) Olaylara ilişkin soruların yanıtları, soru kâğıdı üzerinde, her bir sorunun altında ayrılmış olan boşluklara yazılacak; ek yanıt kâğıdı verilmeyecektir. 5) Çoktan seçmeli soruların (II) yanıtları, sadece 10’uncu sorunun altında özel olarak hazırlanmış olan “yanıt tablosu”na işaretlenecek; sorularla birlikte bulunan şıklar üzerine veya soru kâğıdının başka hiçbir yerine buna ilişkin herhangi bir işaretleme veya karalama yapılmayacaktır. Aksi halde çoktan seçmeli sorulara verilen tüm yanıtlar değerlendirme dışında tutulacaktır. 6) Çoktan seçmeli sorularda, “yanıt tablosu”na, her soru için sadece bir yanıt işaretlenecektir. İşaretleme (X) şeklinde yapılacaktır. Başarılar dilerim. Prof. Dr. Ali ULUSOY I. OLAYLAR (10’ar puan) Aşağıdaki olaylarda bahsi geçen işlemlerin “idari işlem” olarak kabul edilip edilemeyeceğini ve gerekçesini belirtiniz (İşlemlerin hukuka uygun olup olmadığı tartışılmayacaktır - Olaylar varsayımsaldır). Adalet Bakanlığının, tüm idari yargı mercilerinin verdikleri yargısal kararlarda, kararın dayanağı kanun veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün açık olarak belirtilmesinin zorunlu olduğuna dair genelgesi. Yasama, yürütme ve yargı fonksiyonlarından oluşan devlet fonksiyonlarının tanımlanmasında maddi ve şekli ölçüt kullanılmaktadır. Maddi ölçütün fonksiyonların tanımlanmasında yetersiz olması sonucu şekli ölçüt kullanılır. Şekli ölçüte göre yasama ve yargı fonksiyonu dışında kalan her türlü kamusal faaliyet idari fonksiyon kapsamına girer (Değilleme Yöntemi). Söz konusu kamusal faaliyet veya işlem, şekli ölçüte göre yasama ve yargı fonksiyonuna girmiyorsa idari fonksiyona gireceği varsayılacağından, ortada idare tarafından bir faaliyet veya işlem bulunduğu kabul edilecektir. Yasama ve yargı organlarının idari fonksiyona giren faaliyetleri olduğu gibi yürütme organının da yasama ve yargı fonksiyonuna giren faaliyetleri olabilir. Yargı fonksiyonu, bağımsız bir mahkeme tarafından yargılama usulleri uygulanarak kesin hüküm niteliğinde karar verilmesi ve ayrıca bunlarla iç içe olan ve bunlardan ayrılamaz nitelikteki (onların doğrudan nedeni veya sonucu olan) kamusal faaliyet ve işlemlerdir. Yukarıdaki olayda Adalet Bakanlığı yürütme organı olmasına rağmen söz konusu genelge ile yargı alanına, yargı kararının içeriğine ve kararda değinilecek hususlara müdahale etmektedir. Bu nedenle Adalet Bakanlığının işlemi, yargı fonksiyonuna girmektedir. İdari fonksiyona girmemektedir. Bu nedenle idari işlem olarak kabul edilemez. Sağlık Bakanlığının web sayfasına konulan, bakanlık hastanelerinde çalışan hekimlerin mesai sonrasında özelde çalışmasına yasak getiren kanun hükmünün, bu hekimlerin mesai sonrasında vakıf üniversitesi hastanelerinde çalışmasına engel bulunmadığı şeklinde anlaşılması gerektiğine dair internet duyurusu. Şekli ölçüte göre kamusal faaliyet veya işlem, yasama ve yargı fonksiyonuna girmiyorsa idari fonksiyona gireceğinden, ortada idare tarafından yapılmış bir faaliyet veya işlem bulunduğu kabul edilecektir. Söz konusu ön şarta ilave olarak hukuki anlamda tamamlanmış ve hukuki etki ve sonuç doğurmaya elverişli halde bulunması yani kesin ve yürütülebilir işlem özelliği taşıması da gerekir (icrailik). İlgili mevzuatın tekrarı ve hatırlatılmasından ibaret olan işlemler hukuki etki ve sonuç doğurma kabiliyetine sahip olmadıklarından idari işlem sayılmazlar. Söz konusu olayda Sağlık Bakanlığının internet duyurusu, kanun hükmünün tekrarı ve hatırlatılmasından ibaret olmayıp, kanun hükmünü yorumlamakta ve hukuki etki ve sonuç doğurmaktadır. Özetle idari işlem mahiyetindedir. Milli Eğitim Bakanlığınca verilen ruhsat ile faaliyet gösteren Ankara Özel (X) Lisesi yönetimi tarafından 3. sınıf öğrencisi (A)’nın okulda başarısız sayılarak aynı sınıfı bir yıl daha tekrar etmesine dair karar. İdari işlemler kural olarak idari makamlarca yapılırlar. Ancak bütün idari işlemlerin kamu tüzel kişileri tarafından tesisi söz konusu değildir. Yasama ve yargı organları ile özel hukuk tüzel kişilerinin de bazı istisnai durumlarda idari işlemleri olduğu kabul edilmektedir. Bu doğrultuda kamu hizmetini yürütmekle görevli bir özel hukuk tüzel kişisinin, bir kamu hizmetini yürütmesi nedeniyle kamu otoritesi yani özel hukuku aşan kamusal yetkiler kullandığı ölçüde bu tür işlemleri idari işlem sayılmaktadır. Danıştay 13. Dairesinin de bu yönde kararı vardır. Somut olayda da Milli Eğitim Bakanlığının denetimi ve gözetiminde eğitim faaliyeti yürüten özel lisenin, bir öğrenciyi başarısız sayarak aynı sınıfı bir yıl daha tekrarına ilişkin kararı, işlemi tesis eden makam özel hukuk tüzel kişisi olmasına rağmen kamu hizmeti yürütmekle görevli olup kamusal yetki kullandığından idari işlemdir. (Y) Vakıf üniversitesi yönetimi tarafından alınan ve öğrenim ücretini yatırmayan öğrencilerin bilgi işlem sisteminde ders kayıtlarının yapılmamasına ve yapılmışsa ders kaydının dondurulmasına dair karar. Anayasa, vakıf üniversitelerinin kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarını öngörmemesine rağmen 2547 sayılı YÖK Kanunu ile bunların kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu düzenlenmiştir. Vakıf üniversitelerinin yürüttükleri hizmet de kamu hizmetidir. Anayasanın 130. maddesinin son fıkrası uyarınca vakıf üniversiteleri akademik konular, öğretim elemanları ve güvenlik yönlerinden devlet üniversitelerinin hukuki statülerine tabi tutulmuştur. Öğrencilerin disiplin işlemleri, sınıf geçme, mezun olma gibi konular da kamu tüzel kişisi olarak hareket ettikleri için bu işlemler idari işlemdir. Vakıf üniversitesinin öğrenim ücretini yatırmayan öğrencilerinin ders kayıtlarının yapılmaması ve ders kayıtları yapılmışsa bu kayıtların dondurulmasına ilişkin işlemler kamu otoritesi kullanılmasına yönelik ve ilgili öğrenciler hakkında hukuki etki ve sonuç doğurduğu için idari işlemdir. Anayasada öngörülen yeterli sayıda milletvekilinin bu yönde talebi ve imzası bulunmasına karşın, ülkede kamu güvenliğini tehlikeye düşürebileceği gerekçesiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı tarafından alınan, Meclisin olağanüstü toplantıya çağrılma talebinin reddine dair karar. TBMM Başkanı tarafından alınan meclisin olağanüstü toplantıya çağrılma talebinin reddine dair karar yasama organının rutin işleyişine ilişkin olup yasama fonksiyonuna dahildir. Nitekim TBMM’nin olağanüstü toplantıya çağrılması işlemi yasama faaliyetinden ayrılamaz nitelikte (yasama faaliyetine bitişik) olduğundan yasama fonksiyonuna dahil kabul edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle idari fonksiyona dahil bir işlem olmadığından idari işlem olarak kabul edilemez. II. Çoktan Seçmeli Sorular (5’er puan) 1. I. Bucak idaresi yalnızca büyükşehir belediyesi bulunan iller dışında mevcuttur. II. Kaymakamlar ilçede Cumhurbaşkanının idari yürütme vasıtasıdır. III. Valiler başkente (merkeze) danışmadan karar alma yetkisine sahiptirler. IV. Bakanlıkların il müdürlükleri valinin hiyerarşik denetimi altındadır. “Merkezi idarenin taşra teşkilatı” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız IV C) I ve II D) I ve IV E) I, II ve IV 2. I. Bakanlıkların görev ve yetkileri ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması II. İl genel meclislerinin kuruluş ve görevleri III. Devlet Denetleme Kurulunun kuruluşu, görevleri ve işleyişi IV. Devlet üniversitelerinin kuruluş ve görevleri Yukarıda belirtilenden hangileri, idarenin kuruluş ve görevlerinin kanunla düzenleneceğine dair yasallık ilkesine, 2017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen istisnalardandır? A) I ve II B) I ve III C) I, II ve III D) II ve IV E) I, III ve IV 3. I. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri II. Özel bütçeli idareler III. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar IV. Mahalli idareler Yukarıda belirtilenlerden hangisi/hangileri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanundaki bütçe esasına göre merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri içerisinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarındandır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I, III ve IV E) I, II ve III 4. Aşağıdakilerden hangisi başkentteki yardımcı kuruluşlardan değildir? A) Danıştay B) Hâkimler ve Savcılar Kurulu C) Kişisel Verileri Koruma Kurumu D) Kamu Görevlileri Etik Kurulu E) Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu 5. Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder B) Mevzuatta Cumhurbaşkanı yardımcısı sayısına ilişkin belirleme yapılmamıştır. C) Devlet Denetleme Kurulunun yaptığı inceleme ve soruşturmalar üzerine bağlayıcı karar alma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. D) Doğrudan cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşlardan bazılarının kamu tüzel kişiliği bulunmaktadır. E) Doğrudan cumhurbaşkanlığına bağlı bütün kurum ve kuruluşların teşkilat ve görevleri cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenmiştir. 6. Belediye Kanunu’na göre, belediye meclisi kararlarının yürürlüğe girme koşulu aşağıdakilerden hangisidir? A) Kararın mahallin en büyük mülki idari amirine gönderilmesi B) Dava açma süresinin geçmesi C) Meclisin kararında ısrar etmesi D) Kararın İçişleri Bakanlığına gönderilmesi E) Belediye başkanının kararı onaması 7. I. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı – Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu II. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği – Ankara Ticaret Odası III. Bayburt Belediyesi – Bayburt Dereli Köyü IV. Cumhurbaşkanı – Diyanet İşleri Başkanı Yukarıda eşleştirilenlerden hangisi/hangileri arasında “hiyerarşi” ilişkisi söz konusudur? A) Yalnız III B) Yalnız IV C) IIIve IV D) II ve IV E) I, II ve IV 8. Aşağıdakilerden hangisinde idari vesayet yetkisinin kullanımı söz konusu değildir? A) İl genel meclisi kararının vali tarafından veto edilmesi B) İlçe belediye meclisinin bütçe kararının büyükşehir belediye meclisi tarafından onaylanması C) Görevi ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma açılan belediye başkanının kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevinden uzaklaştırılması D) Ankara Barosu tarafından verilen baro siciline kayıt kararına karşı Adalet Bakanlığı tarafından idari yargıda iptal davası açılması E) Dekan tarafından verilen disiplin cezasının rektörün onayına tabi tutulması 9. İdari yapılanmaya ilişkin anayasal ilkelere dair aşağıdakilerden hangi yanlıştır? A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulan kamu tüzel kişiliği kanunla kaldırılabilir. B) Anayasada ulusal (milli) kamu hizmetleri ile yerel kamu hizmetlerinin ayırım ölçütü belirlenmiştir. C) Merkezi idarenin taşra birimi olarak kurulan bölge idaresinin en üst yöneticisi yetki genişliğinden yararlanır. D) Anayasal açıdan kanunla tekçi devlet modelinden vazgeçilmesi mümkün değildir. E) Bir kurumun kamu tüzel kişiliği kanunla kaldırıldıktan sonra, aynı kuruma cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile sonradan tekrar kamu tüzel kişiliği verilebilir. 10. I. Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda belediye meclisi yeni başkan seçer. II. Soru, genel görüşme ve faaliyet raporunu değerlendirme, belediye meclisine tanınan denetim yetkileridir. III. Belediyeye Meclisi, belediyeye verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar alırsa İçişleri Bakanlığı tarafından feshedilir. IV. Belediye encümenin tüm üyeleri, belediye bürokratları arasından belediye başkanınca seçilir. Belediyelerle ilgili yukarıda yer alan önermelerden hangisi/hangileri doğrudur? A) I ve II B) I, II ve IV C) II ve III D) I, II ve III E) II, III ve IV YANIT TABLOSU 1. (a) (b) (c) (d) (e) 3. (a) (b) (c) (d) (e) 5.(a) (b) (c) (d) (e) 7.(a) (b) (c) (d) (e) 9.(a) (b) (c) (d) (e) 2. (a) (b) (c) (d) (e) 4. (a) (b) (c) (d) (e) 6.(a) (b) (c) (d) (e) 8.(a) (b) (c) (d) (e) 10.(a) (b) (c) (d) (e)
  2. 2018-2019 Öğretim Yılı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku dersi vize öncesi pratik çalışması İDARE HUKUKU 2/B VİZE SINAVI İÇİN PRATİK ÇALIŞMA Prof. Dr. Ali ULUSOY I. Danıştay’ın, Rekabet Kurulu için iki üye adayı belirlemesi II. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’nın, TBMM Yasama Uzmanlığı Yönetmeliği çıkarması III. Ankara Üniversitesi’nin, bir öğretim üyesi hakkında lüzum-u muhakeme kararı vermesi Yukarıdaki işlemlerden hangisi/hangileri, “idari fonksiyon” kapsamında değildir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III I. Mahalle, kamu tüzel kişiliğine sahip bir mahalli idare türüdür. II. Köyler, Devlet tüzel kişiliği içerisinde yer almaktadır. III. Her ilde, bir il özel idaresi mevcuttur. “Mahalli idareler” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III I. (İ) İlçesi Kaymakamı – (K) Köyü Muhtarı II. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı – Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı III. Kültür ve Turizm Bakanı – İstanbul Valisi Yukarıda eşleştirilenlerden hangileri arasında “hiyerarşi” ilişkisi söz konusu olamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I ve III İllerin idaresinin yetki genişliği esasına dayanması, aşağıdaki idari ilkelerin hangisinin istisnası durumundadır? A) İdarenin Kanuniliği İlkesi B) Merkezden Yönetim İlkesi C) İdarenin Bütünlüğü İlkesi D) Yerinden Yönetim İlkesi E) Hiyerarşi ilkesi I. Büyükşehir belediyesinin ilçe belediyelerinin imar uygulamalarını denetleme yetkisi II. Görevi ile ilgili bir suç nedeniyle hakkında kovuşturma açılan bir belediye başkanının kesin hükme kadar İçişleri Bakanı tarafından görevinden uzaklaştırılması III. Köy muhtarının, köylünün faydasına olmayan kararlarının kaymakam tarafından bozulması IV. Rektörün Dekan hakkında idari inceleme başlatması Yukarıdakilerden hangileri idari vesayet yetkisinin bir kullanımı değildir? A) Yalnız IV B) Yalnız II C) I, II ve IV D) II, III ve IV E) I ve IV Aşağıdakilerden hangisi idari fonksiyona dahildir? A) TBMM Başkanının TBMM’nin olağanüstü toplantıya çağrılma istemini ret kararı B) (Önceki Hükümet Sisteminde) Cumhurbaşkanının bir milletvekilini hükûmeti kurmakla görevlendirme kararı C) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun bir hâkimi Yargıtay üyesi seçme kararı D) Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun verdiği içtihatları birleştirme kararı E) Adalet Bakanının bir davaya ilişkin kanun yararına bozma isteminde bulunmasına dair kararı Belediye Kanunu’na göre, belediye meclisi kararlarının yürürlüğe girme koşulu aşağıdakilerden hangisidir? A) Kararın mahallin en büyük mülki amirine gönderilmesi B) Dava açma süresinin geçmesi C) Mahallin en büyük mülki amirinin onaması D) Kararın İçişleri Bakanlığına gönderilmesi E) Belediye başkanının onaması I. Danıştay’ın, bir kamu hizmeti imtiyaz sözleşmesi hakkında düşüncesini bildirmesi II. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun, bir hâkimin meslekten çıkarılmasına karar vermesi III. Rekabet Kurulu’nun, hâkim durumunu kötüye kullanan bir şirkete idari para cezası vermesi Yukarıdaki işlemlerden hangisi/hangileri, “idari fonksiyon” kapsamındadır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III I. Büyükşehir belediyesi bulunan bazı illerde, aynı zamanda il özel idaresi de bulunur. II. Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır. III. Her ilde, köy tüzel kişilikleri mevcuttur. “Mahalli idareler” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III I. İçişleri Bakanı – (K) Köyü Muhtarı II. Çevre ve Şehircilik Bakanı – (İ) İli Valisi III. Türkiye Barolar Birliği Başkanı – Kırıkkale Barosu Başkanı Yukarıda eşleştirilenlerden hangisi/hangileri arasında “hiyerarşi” ilişkisi söz konusu olamaz? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III I. (Anayasanın 2017 yılı öncesindeki halinde) Bakanlar Kurulu’nun yönetmelik çıkarmaya yetkili olduğu açıkça belirtilmiştir. II. Bütün yönetmeliklerin Resmi Gazete’de yayımlanması zorunludur. III. Danıştay’ın incelemesinden geçirilmeksizin yönetmelik çıkarılamayacağı hükme bağlanmıştır. 1982 Anayasası’na göre, “yönetmelikler” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III E) I, II ve III I. Yetki genişliğinden yararlanma II. Genel emir çıkarma yetkisine sahip olma III. Hem Devletin hem de hükümetin temsilcisi olma Yukarıda belirtilenlerden hangisi/hangileri bakımından, “vali” ile “kaymakam” arasında farklılık bulunmaktadır? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III Anayasanın 127. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, “görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahalli idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.” Bu Anayasal düzenlemede İçişleri Bakanı’na tanınan yetki ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) İdarenin bütünlüğü ilkesini sağlamaya yönelik bir yetkidir. B) Görevden uzaklaştırmanın geçici tedbir mahiyeti nedeniyle, bu yetki kullanılarak yapılan işlem, icrai (kesin ve yürütülebilir) nitelik taşımaz. C) Bu yetki, Anayasa’da düzenlenmek yerine, doğrudan bir yönetmelikte öngörülmüş olsaydı da, yönetmeliğin salt bu nedenle Anayasa’ya aykırılığından söz edilemezdi. D) Bağlı yetki niteliğindedir. E) Hiyerarşik bir yetkidir. AÜHF İDARE HUKUKU FİNAL SINAVI (2/B) (16 HAZİRAN 2015) Sınav Yönergesi:Sınav süresi 1 saat 45 dakikadır. İstenilen sorudan başlanabilir. Anayasa metni kullanılabilir. Kurşun kalem kullanılamaz. Ek yanıt kağıdı verilmeyecektir. Yanıtlar gerekçeli olacaktır. Soruların puan değeri eşittir. Başarılar dilerim. Prof. Dr. Ali D. ULUSOY ….. OLAY II Devlet Demiryolları A.Ş. Genel Müdürlüğü’nde Genel Müdür Yardımcısı olarak çalışan ve sonradan bu görevinden ayrılan B hakkında, bir günlük gazetede C tarafından yazılan “İnsan önce adam olmaya memurdur!” başlıklı Köşe Yazısında, “hırstan kinden gözü dönmüş, milliyetçi ve muhafazakar…, partici arkadaşları sayesinde genel müdür yardımcısı olmuş ve diğer genel müdür yardımcısının görev yerinin değişmesi için uğraşıp durmuşlardır”, “lojmanında eşya yokmuş, normal, evini de vicdanına benzetmiş demek” gibi ifadeler kullanılmış; bu köşe yazısı aynen kesilmek suretiyle sözkonusu Kurumun Kurumla ilgili olarak basında çıkan yazıların asıldığı İlan Panosuna asılmış ve 5 gün asılı kalmış; B tarafından anılan İdareye yapılan yazılı başvuruda bu yazıyı İlan Panosuna asanlar hakkında disiplin soruşturması açılması ve bu soruşturmanın sonucunun da aynı İlan Panosunda ilan edilmesi talep edilmiş, ancak İdare tarafından bu hususta hiçbir işlem yapılmamıştır. Bu arada B tarafından yazıyı yazan C ve yayınlayan Gazeteye karşı Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tazminat davası, yazıda sert bir uslup kullanılmış olsa da genel olarak basın özgürlüğü sınırları içinde olduğu gerekçesiyle Mahkemece reddedilmiş ve bu karar Yargıtayca onanmıştır. B, anılan yazının kendi Kurumunun İlan Panosuna asılmasına idarecegöz yumulmasının kendisini rencide ettiği ve kişilik haklarını özel biçimde ihlal ettiği gerekçesiyle Kurum aleyhine 15 bin TL’lık manevi tazminat davası açmıştır. NOT: 233 sayılı KHK’nın Ekinde Devlet Demiryolları A.Ş. Genel Müdürlüğü iktisadi devlet teşekkülü olarak sayılmıştır. 1) Devlet Demiryolları A.Ş. Genel Müdürlüğü’nün T.C. İdari Teşkilatı içindeki yerini belirleyiniz. Kamu tüzel kişiliğine sahip olup olmadığını tartışınız. 2) Aynı Kurumun iktisadi devlet teşekkülü olarak sayılmasının hukuken isabetli olup olmadığını değerlendiriniz. 3) B, Kuruma karşı açtığı manevi tazminat davasında haklı mıdır? Neden? AÜHF İDARE HUKUKU BÜTÜNLEME SINAVI (2/B) (28 Temmuz 2015) Sınav Yönergesi:Sınav süresi 90 dakikadır. İstenilen sorudan başlanabilir. Anayasa metni kullanılabilir. Kurşun kalem kullanılamaz. Ek yanıt kağıdı verilmeyecektir. Yanıtlar gerekçeli olacaktır. Soruların puan değeri eşittir. Başarılar dilerim. Prof. Dr. Ali D. ULUSOY OLAY Matematik öğretmeni olan A, çalışmakta olduğu Uşak Anadolu Lisesindeki öğretmenlik görevinden 5 yıl önce istifa ederek ve İzmir Valiliği ve İzmir Milli Eğitim Müdürlüğünden gerekli idari izinleri alarak, 4 öğretmen arkadaşı ile birlikteİzmir’in Urla ilçesinde U Dershanesini açmış olup, toplam 120 öğrencisi bulunan dershanede gerek ortaöğretime gerekse üniversitelere giriş sınavlarına hazırlık dersleri verilmektedir. Dershanenin aylık gideri, 8 öğretmene ve 3 idari personele verilen maaş ve bina kirası dahil aylık ortalama 40 bin TL’dir. Mart 2014’de çıkarılan Kanun ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununda yapılan değişiklikle, önceden başvuru yaparak ve gerekli fiziki koşulları sağlayarak 1 Eylül 2015 tarihine kadar temel liseye dönüşmemiş tüm dershanelerin kapatılmasına ve yeni dershane açılmasının yasaklanmasına karar verilmiş; özel kurs şeklinde ortaöğretime ve üniversiteye giriş sınavlarına hazırlık dersleri verilmesi ve 12 yaş ve üstündeki öğrencilerin okul sonrasındaetüt merkezlerine gitmesi yasaklanmıştır. Ayrıca temel liseye dönüşmüş dershanelerin de bu faaliyetlerini en fazla 3 yıl daha yapabilmelerine izin verilmiştir. Anayasa Mahkemesi (AYM), 13.7.2015 tarihinde sözkonusu Kanunun yukarıda değinilen hükümlerini esastan Anayasaya aykırı görerek iptal etmiş ve bu iptal kararının yürürlüğe girmesini erteleyen herhangi bir süre vermemiştir. Anılan AYM Kararının gerekçesi 23 Temmuz 2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Bu arada AYM, anılan Kanundaki temel liseye dönüşmüş olan dershanelerin 3 yıl boyunca bu statüde faaliyet gösterebileceğine dair hükmü iptal etmemiştir. U Dershanesi adına ortakları,sözkonusu Kanun uyarınca 1 Haziran 2015 tarihinde temel liseye dönüşüm başvurusu yapmış ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü’nün 1 Temmuz 2015 tarihli kararı ile, dönüşüm talebinin kabul edildiği ve binaya ilişkin belirtilen birtakım fiziki eksikliklerin giderilmesi kaydıyla 1 Eylül 2015 tarihi itibarıyla temel lise olarak faaliyet gösterebilecekleri 10 Temmuz 2015 tarihinde bildirilmiştir. U Dershanesi bu karar üzerine temel lise için 80 öğrenciye ön kayıt yapmış, ancak AYM’nin anılan iptal kararı sonrasında bunlardan 60’ı kayıttan vazgeçmiştir. A ve ortakları, dershane ücretinin yaklaşık 3 katını bulan temel liseye yeterli kayıt alamayacaklarının anlaşılması üzerine temel liseye dönüşümden vazgeçerek önceki dershane statüsünde faaliyet göstermek istemektedirler. Bu amaçla 27 Temmuz 2015 tarihinde idareye verdikleri dilekçe ile,AYM’nin iptal kararını da dikkate alarak 1 Haziran 2015 tarihli temel liseye dönüşüm başvurularını geri çektiklerini ve artık temel liseye dönüşüm istemediklerinden 1 Temmuz 2015 tarihli işlemin iptal edilmesini ve dershane olarak faaliyetlerine devamı için gereğinin yapılmasını belirtmişlerdir. SORULAR: 1) İzmir Valiliği ile İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü’nün idari teşkilat içindeki yerini belirleyiniz. İzmir Milli Eğitim Müdürü ile İzmir Valisi ve İzmir Valisi ile Milli Eğitim Bakanı arasındaki idari denetim ilişkisini belirtiniz. 2) Mevcut mahalli idarelerin yapısı ve türleri açısından İzmir ili ile Uşak ili arasında fark var mıdır? Neden? 3) AYM, bahsi geçen iptal kararında Anayasanın hangi hükümlerine aykırılığı tartışmış olabilir? Neden? 4) AYM’nin iptal kararını hukuken haklı buluyor musunuz? Neden? 5) AYM’nin sözkonusu iptal gerekçesindeki, Dershaneler “okul dışı eğitim alanında özel teşebbüs statüsünde faaliyet gösterirler” ifadesini idari faaliyetler yönünden nasıl nitelemek ve değerlendirmek gerekir? Mahkemenin bu nitelemesine katılıyor musunuz? Neden? …
  3. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2018-2019 Akademik Yılı 2/B Sınıfı İdare Hukuku Ara Sınavı Soruları ve Cevap Anahtarı ANKARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İDARE HUKUKU VİZE SINAVI (2/B) 24.01.2019 Sınav Yönergesi : 1) Sınav süresi 75 dakikadır. 2) Yalnızca Anayasa metni kullanılabilir. 3) Olaya ilişkin soruların (II) gerekçeli olarak yanıtlanması zorunlu olup; gerekçesiz yanıtlar değerlendirmeye alınmayacaktır.4) Olaya ilişkin soruların yanıtları, soru kâğıdı üzerinde, her bir sorunun altında ayrılmış olan boşluklara yazılacak; ek yanıt kâğıdı verilmeyecektir. 5) Çoktan seçmeli soruların (I) yanıtları, sadece -15. sorunun altında- özel olarak hazırlanmış olan “yanıt tablosu”na işaretlenecek; sorularla birlikte bulunan şıklar üzerine veya soru kâğıdının başka hiçbir yerine buna ilişkin herhangi bir işaretleme veya karalama yapılmayacaktır. Aksi halde çoktan seçmeli sorulara verilen tüm yanıtlar değerlendirme dışında tutulacaktır. 6) Çoktan seçmeli sorularda, “yanıt tablosu”na, her soru için sadece bir yanıt işaretlenecektir. İşaretleme (X) şeklinde yapılacaktır. Başarılar dilerim. Prof. Dr. Ali ULUSOY I. Çoktan Seçmeli Sorular ( 60 puan) 1. I. Her bir bakanlıkta birden fazla bulunamaz. II. Her bir bakanlıkta üçten fazla bulunamaz. III. Bakanlık teftiş kuruluna emir ve talimat verebilir. Pozitif hukukta bakan yardımcıları hakkında yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır ? A) Yalnız I B)Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E)I, II ve III 2. I. İzmir’de il özel idaresi bulunmamaktadır. II. 31 Mart 2019 Yerel Seçimlerinde Ankara İl Genel Meclisi üyeliği seçimi için de oy kullanılacaktır. III. Hakkari ilindeki tüm köylerin kamu tüzel kişiliği bulunmaktadır. “Mahalli idareler” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri yanlıştır ? A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III 3. I. Cumhurbaşkanı – Milli Eğitim Bakanı II. Cumhurbaşkanı – Devlet Denetleme Kurulu üyesi III. Cumhurbaşkanı – Devlet Üniversitesi Bölüm Başkanı IV. Cumhurbaşkanı – İl Genel Meclisi Başkanı Yukarıda eşleştirilenlerden hangisi/hangileri arasında hukuken “hiyerarşi” ilişkisi söz konusu olamaz? A) Yalnız III B) Yalnız IV C) III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV 4. I. Referans aldığı/dayandığı kanunun belirtilmesi zorunludur. II. Kanunlara uygun olmaları zorunludur. III. Sosyal hakları kısıtlayıcı nitelikte düzenleme yapılamaz. IV. Yasama fonksiyonuna dâhildir. Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur ? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve IV D) II ve III E) I, II ve III 5. Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ? A) Yürütmenin asli düzenleme yetkisine örnek teşkil eder. B) Yargısal denetimi Anayasa Mahkemesince yapılır. C) İdari fonksiyona dâhil olup idari işlem niteliği taşır. D) Bakanlıkların teşkilatlanmasına ilişkin konularda çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri kanunla eşdeğerdedir. E) Mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen düzenleme yapılamaz. 6. I. Bir tüzel kişinin aynı anda kamu hukuku ve özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olması mümkündür. II. Kamu tüzel kişiliği kanunla veya Cumhurbaşkanı kararıyla kurulur. III. Kamu tüzel kişileri, özel hukuk tüzel kişilerinden daha fazla hukuksal sınırlamalara tabidir. IV. Bir tüzel kişinin kamusal niteliğinin belirlenmesinde esas ölçüt kullanabildiği kamusal yetkilerdir. “Kamu tüzel kişiliği” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangileri doğrudur ? A) II ve IV B) III ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV 7. I. Aynı kamu tüzel kişiliği içinde söz konusu olma II. Kanunla öngörülme III. Hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsama Yukarıda belirtilenlerden hangisi/hangileri bakımından, “idari vesayet” ile “hiyerarşi” denetimi arasında farklılık bulunmaktadır ? A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III 8. I. İçişleri Bakanı – (B) Belediye Başkanı II. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği – İzmir Ticaret Odası III. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Antalya Valiliği Yukarıda eşleştirilenlerden hangisi/hangileri arasında “idari vesayet” ilişkisi söz konusudur ? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) I, II ve III 9. Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatında yer alan birimlerden değildir ? A) Genelkurmay Başkanlığı B) Cumhurbaşkanı yardımcıları C) Cumhurbaşkanlığı Ofisleri D) Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları E) Devlet Denetleme Kurulu 10. Bakanlıklarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ? A) Bakanlar, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve yalnızca ona karşı sorumludur. B) Bakanlık teşkilatında müsteşar ve müsteşar yardımcısı yer almamaktadır. C) Bakanlar TBMM’de yemin ederek göreve başlarlar. D) Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahip olma kriterine göre düzenlenmiştir. E) Tüm bakanlıkların kuruluş ve görevleri kanunla değil Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmiştir. 11. Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ? A) Cumhurbaşkanlığı idari işler başkanı en yüksek devlet memurudur. B) Cumhurbaşkanlığı politika kurulları kamu tüzel kişiliğini haizdir. C) Cumhurbaşkanlığı ofisleri tüm ülke düzeyinde çalışmalar yapmakla görevlidir. D) Politika kurulları ile bakanlıklar arasında yapılacak koordinasyon toplantılarına, Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği politika kurulu başkanvekili ya da bakan başkanlık eder. E) Cumhurbaşkanlığı ofisleri kamu tüzel kişiliğini haizdir. 12. Genel idarenin taşra teşkilatına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur ? A) Genel idarenin başkent teşkilatı ile taşra teşkilatı arasında idari vesayet değil hiyerarşi ilişkisi vardır. B) İlçe idaresi anayasada düzenlenmiştir. C) Kamu hizmetlerinde uyum sağlamak üzere kamu tüzel kişiliğine sahip bölge idareleri kurulabilir. D) Bölge idarelerinin ve illerin yönetimi yetki genişliği esasına dayanır. E) Mahalle idareleri, Genel İdarenin Taşra Teşkilatı birimidir. 13. I. İlde bakanların temsilcisidir. II. Cumhurbaşkanı yardımcıları, valilere emir ve talimat verebilirler. III. Cumhurbaşkanının görevi sona erdiğinde, valilerin de görevi sona erer. “Valiler” ile ilgili olarak yukarıda yer alan ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur ? A) Yalnız I B) I ve III C) II ve III D) I ve II E) I, II ve III 14. İdarenin bütünlüğünü sağlayan araçlarla ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ? A) Hiyerarşi olağan yetki iken, idari vesayet istisnai nitelik arz eder. B) İdari vesayet yetkisi ancak kanunla ya da cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile öngörülebilir. C) Hiyerarşik üst, astın işlemlerini geri alabilir, kaldırabilir ancak astın yerine işlem yapamaz. D) İdari vesayet denetimi, vesayete tabi birimin organları ve işlemleri üzerinde gerçekleştirilebilir. E) Hiyerarşi yetkisi hem hukukilik hem de yerindelik denetimini içerir. 15. Yerel idareler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez ? A) Yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptirler. B) Köy derneği üyeliği, seçimle gelinen bir görev değildir. C) İl, belediye ve köy dışında yerel idare kurulamaz. D) İl genel meclisine vali başkanlık etmez. E) Büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasında idari bütünlük hiyerarşi denetimi ile sağlanır. YANIT TABLOSU 1. (a) (b) (c) (d) (e) 4. (a) (b) (c) (d) (e) 7. (a) (b) (c) (d) (e) 10.(a) (b) (c) (d) (e) 13.(a) (b) (c) (d) (e) 2. (a) (b) (c) (d) (e) 5. (a) (b) (c) (d) (e) 8. (a) (b) (c) (d) (e) 11.(a) (b) (c) (d) (e) 14.(a) (b) (c) (d) (e) 3. (a) (b) (c) (d) (e) 6. (a) (b) (c) (d) (e) 9. (a) (b) (c) (d) (e) 12.(a) (b) (c) (d) (e) 15.(a) (b) (c) (d) (e) II. OLAY (40 puan) Kamu görevlisi olarak görev yapmakta iken vefat eden sigortalının (SGK iştirakçisinin), dul eşi ile (yaşı ne olursa olsun) kız çocuğuna, payları oranında emekli ikramiyesi ödenirken; 25 yaşından büyük erkek çocuğuna Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılmaması üzerine İdari Yargı önünde açılan davada, dayanak Kanun hükmünün Anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla, Ankara 13. İdare Mahkemesi itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurmuştur. Anayasa Mahkemesi üyelerinin çoğunluğu, itiraz konusu kuralların ölen iştirakçinin kanuni mirasçıları arasında dul ve yetim aylığına müstahak olanlar ile olmayanlar arasında farklı muameleye yol açtığını, söz konusu farklı muamelenin makul ve objektif bir temele dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiş ve anayasal ilkelere aykırı olmamak kaydıyla emekli ikramiyesinin kimlere hangi koşullarda ödeneceğini belirleme konusunda kanun koyucunun takdir yetkisine sahip olduğu; kanun koyucu bu ikramiyenin verileceği kişilerin belirlenmesinde ölen iştirakçinin vefatıyla onun maddi desteğinden yoksun kalanları gözettiği, emekli ikramiyesinin ödeneceği kişiler belirlenirken kişilere asgari yaşam düzeyi sağlamayı amaçlayan sosyal güvenlik ilkesi gereğince ölenin alt soyu olarak kanuni mirasçıları arasından ölenin desteğine muhtaç olanların korunmasında ve bu kişilere öncelik tanınmasında sosyal güvenlik ilkesi ile çelişen bir yön bulunmadığı, itiraz konusu kurallar ile aylığa müstahak dul ve yetimlere öncelik tanınmakla birlikte aylığa müstahak olmayan kanuni mirasçıların ikramiyeden yararlanmasının tümüyle engellenmediği, aylığa müstahak dul ve yetim bulunmaması hâlinde bu kişilerin de ikramiyeden pay alabilecekleri, ayrıca görevi başında vefat eden iştirakçilerin geride kalanlarına ödenecek emekli ikramiyesinin hukuken henüz mevcut mülk niteliğini almamış bir sosyal güvenlik alacağı niteliği taşıdığı ve bu nedenle kanun koyucunun bu alacağın ödeneceği kişilerin tespitinde sahip olduğu geniş takdir yetkisi göz önünde bulundurulduğunda amaç ve araç arasında uygun bir ilişki kurulduğu ve itiraz konusu kuralların mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak eşitlik ilkesini ihlal etmediği sonucuna varmıştır. Mahkeme üyelerinden bir kısmı iptal kararı verilmesi gerektiği düşüncesiyle karara muhalif kalmıştır. Azınlık görüşüne göre itiraz konusu kurallar, emeklilik başvurusunda bulunmadan vefat eden iştirakçinin mal varlığı arasında bulunan ve miras hukuku kapsamına giren emekli ikramiyesinin dağılımında kız çocukları ile erkek çocukları arasında ikincisi aleyhine ayrım yapmaktadır. Aynı hukuki konumda bulunan kişiler arasındaki bu farklı muamele çoğunluk kararında desteğe muhtaç olma gerekçesine dayandırılmış ise de bu durum söz konusu muameleyi haklı kılacak objektif ve makul bir neden teşkil etmediğinden ve “ bir ödül olarak bir kereye mahsus verilen emekli ikramiyesinden de durumlarındaki özdeşlik nedeniyle her iki grubun kanunun öngördüğü haklardan aynı esaslara göre yararlanmaları gerektiğinden”, Anayasa’nın 10. maddesine aykırılık söz konusudur. Buna ek olarak erkek çocuğa emekli ikramiyesinden pay vermemeyi öngören itiraz konusu kurallar, Anayasa’nın 35. maddesinde korunan mülkiyet ve miras haklarına yönelik meşru amaç içermeyen ve herhangi bir kamusal yarara yönelik olmayan sınırlama niteliği taşıdığından bu yönden de anayasaya aykırılık söz konusudur. 1) Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) T.C. İdari Teşkilatı içindeki konumunu belirleyiniz. (5 puan) SGK, devlet tüzel kişiliği dışında ayrı bir “kamu tüzel kişiliği”ne sahip olsa da, merkezi idareye karşı asgari bir özerkliği bulunmadığı için, “özerk idareler” kapsamında değerlendirilemez (2 puan). Dolayısıyla, “genel idare” kapsamında, “sosyal kamu kurumları” arasında yer aldığı söylenebilir (3 puan). Alternatif Cevap: SGK, devlet tüzel kişiliği dışında ayrı bir “kamu tüzel kişiliği”ne sahip olduğundan (2 puan), “hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları” kapsamında, “sosyal kamu kurumları” arasında yer almaktadır (3 puan). 2) SGK’nın ana faaliyet konusu hangi temel anayasal ilke ile doğrudan bağlantılıdır? Neden? Bu ilkenin uygulamasının yine Anayasadan kaynaklanan bir sınırı bulunmakta mıdır? Belirtiniz. (10 puan) SGK tarafından yürütülen faaliyetler “sosyal kamu hizmeti” niteliği taşımaktadır. Bu bağlamda, SGK’nın ana faaliyet konusu, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen “sosyal devlet ilkesi” ile doğrudan bağlantılıdır. (5 puan) Ancak Anayasa’nın 65. maddesi, sosyal devlet ilkesine Anayasal bir sınır teşkil etmektedir. Zira anılan madde uyarınca, “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek ma lî k a yn a kla rın ın ye terliliğ i ö lçü sü n de yerine getirir.” (5 puan) 3) Anayasa Mahkemesinin çoğunluk gerekçesinde eşitlik ilkesine ilişkin olarak kullandığı kavramlarda herhangi bir eksiklik bulunmakta mıdır? Neden? (10 puan) Anayasa Mahkemesi, dava konusu kanun hükümlerinin Anayasa’ya uygunluğunu eşitlik ilkesi bakımından değerlendirmiş ancak “pozitif ayrımcılık”tan söz etmemiştir. Mahkeme’nin söz konusu değerlendirmeyi yaparken, ilgili kanun hükümlerinin kadın erkek arasında yaptığı ayrımcılığı, eşitlik ilkesinin istisnasını oluşturan pozitif ayrımcılık kavramı ile birlikte ele alması gerekirdi. (5 puan) Anayasa’nın kanun önünde eşitliği düzenleyen 10. maddesi uyarınca herkes, cinsiyet ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Maddenin ikinci fıkrasında kadın ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğu ve devletin, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Söz konusu hükme göre kadın erkek eşitliğinin yaşama geçmesini sağlamak amacıyla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Bu hüküm, kadınlara yönelik pozitif ayrımcılığın anayasal dayanağını oluşturmaktadır. (5 puan) 4) Anayasa Mahkemesi üyesi olsaydınız, uyuşmazlıkta hangi yönde karar verirdiniz? Neden? (15 puan) Dava konusu kanun hükmü, emekli ikramiyesi ödenecek kişilerle ilgilidir. Kanun koyucu, görev yapmakta iken vefat eden sigortalının mirasçıları arasında emekli ikramiyesi ödemesi bakımından bir ayrım ve derecelendirme yapmış; öncelikle eşe ve kız çocuklarına, bunların bulunmaması halinde erkek çocuklara ödeme yapılmasını öngörmüştür. Bu tür bir düzenleme kız ve erkek çocuklar arasında ayrımcılık doğurmaktadır. Kız çocukların öncelenmesi, esasen eşitlik ilkesine aykırılık arz etmektedir. Ancak söz konusu aykırılık, Anayasa’nın kadınlara yönelik pozitif ayrımcılığı düzenleyen 10. maddesi uyarınca Anayasa tarafından kabul edilen, uygun görülen türden bir aykırılıktır. Kadınların çalışma ve sosyal yaşam koşulları bakımından erkeklere kıyasla içinde bulundukları dezavantajlı durumun giderilmesi, Anayasa’da öngörülen ifadeyle kadın erkek arasında eşitliğin yaşama geçirilebilmesi için pozitif ayrımcılıktan yararlandırılmaları anayasa koyucu tarafından eşitliğe aykırı kabul edilmemektedir. Bu sebeple söz konusu düzenlemenin desteğe muhtaç olma kriterini dikkate aldığı, toplumsal koşulları dolayısıyla kadınların genel anlamda daha çok desteğe ihtiyaç duydukları ve bu sebeple kanun koyucunun takdirinin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmediği yönündeki çoğunluk görüşü doğrudur. Bir başka deyişle dava konusu kanun hükmü pozitif ayrımcılık esası uyarınca eşitlik ilkesine ve dolayısıyla Anayasa’ya aykırı değildir. İdare Mahkemesinin itirazının reddine karar verilmelidir. (15 puan) Alternatif Cevap: Bu soruda alternatif bir yorumla azınlık görüşünün de savunulması mümkündür. Kanuna konu emekli ikramiyesi bir kereye mahsus gerçekleştirilen bir ödeme olup kadınların toplumdaki dezavantajlı konumunu ortadan kaldıracak ve yaşadığı sorunları telafi edecek nitelikte değildir. Kadınlara benzer durumda bulunan erkeklere kıyasla pozitif ayrımcılık mahiyetinde olanaklar tanınması mümkün olmakla birlikte dava konusu durum - tek kerelik ödeme - pozitif ayrımcılık yapılmasını gerektirecek nitelikte kabul edilmeyebilir. Bu durumda kız çocukları ile erkek çocukları arasında yapılan ayrım eşitlik ilkesine ve dava konusu kanun hükmü Anayasa’ya aykırılık teşkil etmektedir. Hükmün iptali yönünde karar verilmelidir. (15 puan)
×
×
  • Create New...