Jump to content

Etimolojik Hukuk Sözlüğü


Recommended Posts

CEDEL

Mukaddimeleri meşhurat ve müsellemat olan istidlala cedel denir.

Amacı kanıtlamaya (ispata ) alıştırmak ve bilime yönlendirmektir.

Yakînî bilginin asıl metodunun burhan olduğunu, cedelinse ancak güçlü bir zan verebileceği belirtilmiştir. 

Bâtıl bir fikrin savunulmasında da kullanılan cedel, savunmada başarıya ulaşmak gayesiyle formel mantığa sarılmaya ve kelime oyunlarına başvurmaya kapı açtığı için tek başına gerçeğe ulaştırıcı bir vasıta olarak görülmemiştir. 

Bu iş çirkindir, Çünkü o zulümdür, Her zulüm çirkindir.
 

Link to comment
Share on other sites

  • Replies 304
  • Created
  • Last Reply

Top Posters In This Topic

  • ankahukuk

    305

CEHALET

Genellikle İslam literatüründe cehl, ilmin zıddı olarak kullanılmıştır. Ayrıca düzensiz işleyiş, bir şeyin üzerinde bulun­duğu durumun haricinde düşünüp, aksine davranışta bulun­mak, gibi anlamlara da gelmektedir.[1]


[1] AYDIN,Hayati,Kur’an da İnsan Psikolojisi, www.darulkitap.com.

 
Link to comment
Share on other sites

CEHENNEM

Azab yurdu olan ateşin özel ismidir ve müennes (dişi) dir. Arapça "Cehman" kelimesinden alınmış olup bu da "cehm"den türetilmiştir. Cehm, sert ve çirkin olmak; cehman dibi görünmez derin kuyu demektir.[1]


[1] YAZIR, M.Hamdi, Hak Dini Kur’an Dili

Link to comment
Share on other sites

CEHENNEM

Cehennem, ibranice “gözyaşı vadisi” anlamındaki “gehinnom” sözcüğünden gelir.”Hinnom” ilkçağda kudüs yakınlarında suçlular ve tanrılara kurban edilenlerin içine atıldığı bir ateş çukurudur.Ffransızcaya 'géhenne', İngilizceye ise 'gehenna' şeklinde geçmiştir.[1]

Başka bir kaynakta şu bilgiler vardır;

Sözlükte “derin kuyu” anlamına gelen cehennem, dini literatürde dünya hayatında iman etmeyenlerin sürekli olarak, iman ettiği halde salih amel işlemeyen kimselerin de günahları ölçüsünde, cezalandırılmak üzere kalacakları ceza ve azap yeridir.

Kur’an-ı Kerim’de Cehennem için yedi isim kullanılmıştır: Cehennem (derin kuyu), nâr (ateş), cahîm, (alevleri kat kat yükselen ateş), hâviye (düşenlerin çoğunun bir daha geri dönemediği uçurum, yer), saîr (çılgın ateş), lezâ (dumansız ve katıksız alev), sakar (ateş), hutame (obur ve kızgın ateş). Bunlardan Kur’ân’da en çok geçeni cehennem kavramıdır.

Âlimlere göre, Kur’ân-ı Kerim’de birçok âyette cehennem hayatıyla alakalı olarak geçen acı, ıstırap, azap, ateş vb. şeyler bu dünyadakilere benzetilemez. Bunların içyüzünü insanların bilmesi mümkün değildir.[2]


[1] http://209.85.135.132/search?q=cache:Rnp4_EO_JH8J:www.sevdaligul.com/archives.php/sozlerin-soyagaci/7163+Türk+demektir.+Kökünden+gelir.&cd=3&hl=tr&ct=clnk&gl=tr, 17.07.2009 

[2] Dini Kavramlar Sözlüğü,Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları,s.87 ,2005 Ankara

Link to comment
Share on other sites

CEKET

Haz ishak’ın oğlu Arapçada Yakub, Tevrat’ta ise Yacqôb, olarak geçer. İbranice kökünden “ardından gelen, sonraki” manasında. İkiz kardeşinden az sonra doğduğu için bu adı almış. Arapça tacqîb, mütecâqib, câqibet ve akabinde’den bildiğimiz caqb (iz, topuk) ile anlam ilgisi ve akrabalığı olan bir sözcüktür.

Latinceye Iacobus olarak geçmiştir.. Fransızcada sesliden önce gelen /y/ sesi jandarmanın /j/sine dönüştüğü için, ve ayrıca vurgusuz hece düştüğü için, Jacques (/jak/) halini almış. İngilizcesi, Fransızcadan uyarlama Jack (/cäk/). Yorkshire (Kuzey İngiltere) diyalektinde Jock olur.
Ortaçağın sonlarına doğru Batı Avrupa’da jacque/ jack/ jock en yaygın köylü erkek adı. Dolayısıyla hem Fransızcada hem İngilizcede “köylü, kıro, andavallı” anlamını vermişler. Türk Kültüründeki Memiş yahut İbiş gibi bir şey, fakat aynı değil, çünkü bayağı aşağılayıcı anlamı var. Fransızca 14. yüzyılda jacquerie = köylü isyanı, jaquette = köylü mintanı demekti. İngilizce jack 16. yüzyılda “çiftlik hayvanlarının erkeği”, 17. yüzyılda “herif, uşak, seyis, gemide tayfa” anlamına geliyordu. Jockey esasen “herifçik” demek, ama kesin olmamakla birlikte özellikle Kuzeyden gelen ağır taşralı bir tip kastedilmiştir. Atlara bakan uşağa bu ad verilmiştir.

Türkçede jaket adı verilen bu giysinin adına en erken Ahmet Mithat’ın 1877 tarihli bir romanında rastlanmıştır. /j/ sesi Türkçede zor olduğundan kısa sürede ceket’e dönüşmüş. Genel kurala göre, yaygın dolaşıma giren kelimeler yerel dilin ses alışkanlıklarına uyar, buna karşılık jaketatay (jaquette à taille) gibi elit dilinde kalanlar orijinal seslerini daha çok korurlar. Jokey de “at yarışlarında binici” anlamında 1900’lerde geçiyor. Osmanlı Jokey Kulübü  galiba 1906 yılında kurulmuş.[1]

 

[1] NİŞANYAN,Sevan, 18.07.2009 

Link to comment
Share on other sites

 Share


  • Who's Online (See full list)

    There are no registered users currently online

×
×
  • Create New...